Choć mało kto zdaje sobie z tego sprawę, to jednak różnego rodzaju dysfunkcje stawu skroniowo-żuchwowego dotyczą ponad połowy z nas. Oczywiście mogą mieć różnych charakter i nasileni. Odpowiednio prowadzone rehabilitacja pomaga w redukcji dolegliwości bólowych oraz w korygowaniu dysfunkcji. Sprawdź, co warto o tym wiedzieć i jakie ćwiczenia wykonuje się w ramach rehabilitacji.
Staw skroniowo-żuchwowy – charakterystyka
Co to są stawy skroniowo-żuchwowe (SSŻ) i gdzie się znajdują? Staw ten stanowi połączenie pomiędzy dolną szczęką, czyli żuchwą, a czaszką. Składa się z takich elementów jak: powierzchnie stawowe kości skroniowej (tzw. przedni odcinek dołu żuchwowego), powierzchnia stawowa na żuchwie (głowa żuchwy), więzadła stawowe i torebka oraz krążek stawowy. Co ciekawe, SSŻ to jedyne stawy parzyste w ludzkim organizmie.
Stawy skroniowo-żuchwowe utrzymywane są przez: więzadła boczne, rylcowo-żuchwowe i klinowo-żuchwowe. To one odpowiadają za płynną pracę stawu. Mechanika może zachodzić w trzech kierunkach. Są to: wysuwanie i cofanie żuchwy, podnoszenie i opuszczanie żuchwy oraz ruchy doboczne, czyli tzw. ruchy żucia. Zdarza się jednak, że w jego obrębie występują zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego, co negatywnie wpływa na codzienne życie pacjenta. Zaburzenia te nazywa się dysfunkcjami.
Objawy dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego
Ta sama dysfunkcja może dawać nieco inne objawy u każdego pacjenta. Jest to związane z tym, że każdy organizm nieco inaczej reaguje na powstałe zaburzenia i inaczej sobie z nimi radzi. Do najbardziej charakterystycznych objawów dysfunkcji ze strony stawu żuchwowo-szczękowego należą m.in.:
- strzelająca szczęka przy otwieraniu;
- przeskakująca żuchwa;
- ból szczęki z jednej strony przy otwieraniu;
- przeskakiwanie szczęki;
- dystrakcja szczęki;
- krzywa szczęka;
- parafazje zwarciowe (np.: bruksizm, zgrzytanie zębami, niekontrolowany docisk zębów na siebie);
- trudności z szerokim otwarciem ust, blokowanie się żuchwy po szerokim otwarciu ust;
- bóle w okolicy uszu;
- promieniujące bóle głowy;
- dolegliwości bólowe w trakcie: śpiewania, ziewania itd.;
- ograniczenie ruchomości lub nadmierna ruchomości stawów żuchwowo-szczękowych;
- trzaski stawowe;
- zaburzenia słuchu;
- krwawienie dziąseł;
- przerost żwacza (tzw. kwadratowa szczęka);
- i inne.
Objawów może być sporo. Często występują trudności z ich sklasyfikowaniem, ponieważ mogą sugerować różne jednostki chorobowe na pierwszy rzut oka niezwiązane z zaburzeniami stawu skroniowo-żuchwowego.
Przyczyny dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego
Przyczyn przeskakującej szczęki czy też bólu stawu żuchwowego może być wiele. Zdarza się nawet, że trudno wskazać konkretną przyczynę takiego stanu. Powodami dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego mogą być m.in.:
- wady zgryzu (np. dystrakcja, przesunięcie szczeki w bok);
- nawykowe zgrzytanie zębami powodowane przez nadmierny stres;
- jednostki chorobowe (np.: zapalenie stawu żuchwowego);
- urazy (np. złamanie żuchwy);
- złe nawyki (np.: częste i długotrwałe żucie gumy, gryzienie policzków od środka, przygryzanie wari od wewnątrz, obgryzanie paznokci);
Odpowiednia klasyfikacja przyczyny ułatwia leczenie dysfunkcji. Zawsze warto skorzystać ze wsparcia lekarza, który trafnie zdiagnozuje problem oraz wdroży odpowiednie działania, w tym m.in. rehabilitację.
Leczenie w zaburzeniach stawu skroniowo-żuchwowego
Za leczenie wszelkiego rodzaju dysfunkcji w obrębie stawu skroniowo-żuchwowego powinien odpowiadać specjalista. To on będzie wiedział, jakie ćwiczenia na cofniętą szczękę, a jakie na inne dolegliwości zastosować. Optymalny wyborem jest fizjoterapeuta szczękowy. Poniżej przedstawiono, jak wygląda cały proces leczenia.
Ocena kliniczna pacjenta
Wszystko rozpoczyna się oceną kliniczną stanu pacjenta. W jej trakcie wykonuje się badanie funkcjonalne. Zadaniem specjalisty jest:
- weryfikacja występowania bólu podczas ćwiczeń;
- ocena symetrii twarzy (położenie, oczu, łuków jarzmowych, ust, nosa);
- ocena stanu uzębienia pacjenta (np.: oznaki ścierania zębów, ubytki, tylne podparcie czy też krzywy zgryz);
- ocena pozycji spoczynkowej szczęki przy lekko rozchylonych ustach;
- ocena pozycji spoczynkowej głowy względem szyi czy szyi względem tułowia;
- ocena pozycji spoczynkowej języka;
- wykonanie przesiewowego badania odcinka szyjnego;
- palpacyjna ocena mięśni żwacza oraz mięśnia skroniowego;
- ocena swobodnych ruchów żuchwy;
- ocena biernej ruchomości stawów.
Jeżeli wszystko jest prawidłowo, to żadne z ćwiczeń funkcjonalnych nie powinno powodować dyskomfortu i bólu ze strony pacjenta. W trakcie oceny klinicznej można wyłapać ewentualne dysfunkcje. To skuteczna metoda diagnostyczna.
Profesjonalna rehabilitacja
Lekarz decyduje, czy pacjent kwalifikuje się do rehabilitacji. Ta powinna być skierowana na przywrócenie prawidłowej funkcjonalności stawu skroniowo-żuchwowego, w tym prawidłowej pozycji spoczynkowej. Dopiero na tej postawie można wdrażać bardziej zaawansowane ćwiczenia. Wszystko po to, aby w efekcie terapii przywrócić pacjentowi pełen zakres ruchowy stawu bez występowania bólu.
Fizykoterapia
W ramach fizykoterapii rekomenduje się stosowanie ciepłolecznictwa suchego lub wilgotnego, które opiera się na wykonywaniu okładów. Dużą popularnością cieszą się także zabiegi oparte na promieniowaniu podczerwonym. W ramach fizykoterapii w leczeniu dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego stosuje się także; magnetostymulację, leczenie ultradźwiękami, elektroterapię czy leczenie laserem niskoenergetycznym. Metoda dostosowywana jest do potrzeb pacjenta.
Terapia manualna – stosowane techniki
Dobre efekty daje odpowiednio zastosowania terapia manualna. Wiele ćwiczeń można wykonywać we własnym zakresie. Pacjent powinien wiedzieć, jak rozluźnić szczękę czy też jak odblokować szczękościsk. Pomożemy Ci w tym w gabinecie Fizjoterapii Brusiłowicz we Wrocławiu. W ramach terapii manualnej przy tego typu zaburzeniach stosuje się m.in. takie techniki jak:
- technika ruchu podłużnego w kierunku doogonowym;
- technika przesunięcia poprzecznego w kierunku bocznym;
- technika przesunięcia poprzecznego w kierunku przyśrodkowym.
Dobierzemy odpowiednią technikę do Twojego przypadku, dbając o Twoje zdrowie, bezpieczeństwo i poprawę komfortu codziennego życia.
Zmiana nawyków pacjenta
Terapia obejmuje również zmiany na poziomie stylu życia i nawyków pacjenta. Dotyczy to wyeliminowania z codzienności: obgryzania paznokci, żucia gumy, długotrwałego gryzienia twardych potrwa czy też nadmiernego otwierania ust. Wszystko po to, aby zwiększyć kontrolę pracy stawu skroniowo-żuchwowego i stopniowo eliminować dysfunkcje tam, gdzie jest to możliwe.
Chcesz podjąć skuteczną walkę z dysfunkcjami stawu skroniowo-żuchwowego? Pomożemy Ci w tym. Zachęcamy do umówienia się na wizytę w naszym gabinecie na Placu Staszica 12 we Wrocławiu.